TTFB DNS duration: los een trage DNS-lookup op

DNS Lookup in DevTools: het derde onderdeel van TTFB, gemeten met en zonder cache, en de DNS-provider en TTL-waarden die het versnellen.

  • Goed ≤ 0,8 s
  • Verbetering nodig ≤ 1,8 s
  • Slecht > 1,8 s
Arjen Karel
Bijgewerkt · 10 min lezen
Delen

DNS duration in het kort

DNS duration is het derde van de vijf onderdelen van Time to First Byte (TTFB): de tijd die de browser nodig heeft om het IP-adres van je domein op te zoeken voordat hij verbinding maakt met de server. Bij de meeste page loads is dit 0 ms, omdat de browser of het apparaat het adres al kent; het opzoeken van een naam die nog in geen enkele cache zat, duurde in een test op deze site 23 ms.

What is DNS duration, and where do you see it?

DNS duration loopt van domainLookupStart tot connectStart in de navigation entry van de pagina: de DNS-lookuptijd, of DNS-resolutietijd, van het adres van de pagina zelf. In Chrome DevTools is DNS duration de rij "DNS Lookup" in het tabblad Timing van het HTML-request (de eerste rij in het Network-paneel). De web-vitals library rapporteert dit als dnsDuration, en CoreDash als DNS in de Phase breakdown van TTFB.

We hebben DNS-lookups nodig omdat wij mensen namen als www.example.com onthouden, terwijl computers verbinding maken met nummers: de IP-adressen.

De lookup komt na de eerste twee onderdelen van Time to First Byte (waiting en cache) en vóór de connection en het request. Na een redirect naar een andere host is DNS duration de lookup van de uiteindelijke host; de lookup van de eerste host valt onder de waiting duration. Lookups voor fonts, scripts of afbeeldingen op andere domeinen vertragen alleen die bestanden.

Hoe werkt een DNS-lookup, van de cache van Chrome tot je nameservers?

Chrome controleert eerst zijn eigen DNS-cache en vraagt het daarna aan een resolver (de internetprovider van de bezoeker, de router of een publieke resolver zoals 1.1.1.1), vaak via de cache van het apparaat. Alleen een resolver die het antwoord niet heeft, vraagt het aan de authoritative nameservers van je domein: de DNS-provider die je hebt gekozen.

  1. De DNS-cache van Chrome. Chrome bewaart een antwoord minstens een minuut in het geheugen, dus voor een bezoeker die later terugkomt is vaak de volgende stap nodig.
  2. Het apparaat. Op veel systemen vraagt Chrome het aan het besturingssysteem, dat zelf ook een cache bijhoudt.
  3. De resolver. Die bewaart je antwoord voor de time to live (TTL) die je op het record instelt. Een resolver die veel mensen gebruiken, heeft een populaire naam meestal al.
  4. Je authoritative nameservers. Eén roundtrip van de resolver naar je DNS-provider. De root- en topleveldomein-servers (.com, .io) komen er pas aan te pas als de resolver je nameservers ook niet kent, en die bewaart hij uren tot dagen.

Jouw deel is stap 4 en de TTL: welke DNS-provider antwoordt, en hoe lang resolvers het antwoord mogen bewaren. De eerste drie stappen liggen bij de bezoeker.

Hoeveel voegt DNS toe aan de Time to First Byte?

De DNS-lookup komt vóór de verbinding, dus de volledige tijd telt op bij de TTFB, maar alleen als geen enkele cache onderweg de naam heeft. Bij de sites die meten met CoreDash, was het DNS-deel in de 28 dagen tot 9 november 2026 bij ongeveer drie op de vier paginaloads op telefoons 0 ms, en 2 ms op het 75e percentiel.

Ongeveer één op de negen paginaloads op telefoons had nog steeds een DNS-deel van meer dan 50 ms, de grens waar CoreDash stopt met de beoordeling goed. Voor nieuwe bezoekers op telefoons was de DNS-lookuptijd 37 ms op het 75e percentiel, tegenover 0 voor terugkerende bezoekers. Op 6 van de 86 sites met minstens 1.000 paginaloads op telefoons lag dit boven de 50 ms op het 75e percentiel. Op geen enkele site was DNS het grootste deel van de TTFB; op de meeste sites pak je dus eerst een ander onderdeel aan.

Gemeten op www.corewebvitals.io in Chrome via een glasvezelverbinding in Nederland, had een eerste bezoek in een schoon Chrome-profiel in alle 15 pogingen een DNS-deel van 0 ms, omdat het apparaat de naam al kende. Een naam die nog in geen enkele cache zat kostte 23 ms, ongeveer even lang als de verbinding erna; dezelfde naam een seconde later, met Chrome's eigen cache geleegd, duurde 0 ms.

Bar chart of the DNS lookup before a page load on www.corewebvitals.io in Chrome from a fibre line in the Netherlands, median of 15 fresh browser profiles each: a first visit where the device already knew the name 0 ms; a name no cache had seen 23 ms, followed by a 24 ms connection; the same name a second later 0 ms.

Mediaan van 15 schone Chrome-profielen per rij, november 2026. De nameservers van Cloudflare antwoordden vanuit Amsterdam, dicht bij de testmachine.

Hoe lang een lookup duurt hangt af van de afstand tot de nameserver, de snelheid van de authoritative nameserver en de cachetijd: een lookup uit de cache is veel sneller dan een lookup die niet gecachet is. Welke bezoekers een hoog DNS-deel zien, verraadt de oorzaak:

Wat je ziet Gebruikelijke oorzaak
Hoog voor nieuwe bezoekers, erger ver buiten je eigen land Nameservers op één locatie
Weer hoog na een tijdje zonder bezoekers Een korte TTL op een site met weinig bezoekers
Hoog, zelfs dicht bij je nameservers Een CNAME-keten via andere domeinen
Hoog na een redirect naar een andere host Een tweede hostnaam om op te zoeken
Alleen hoog op bepaalde netwerken De resolver van de bezoeker

Maken dns-prefetch en preconnect de lookup sneller?

Een dns-prefetch of preconnect helpt alleen bij bestanden op andere domeinen. De browser heeft je eigen domein al opgezocht voordat hij de HTML leest waarin de hint staat, dus de DNS duration blijft met of zonder hint gelijk.

Voor een bestand op een ander domein start een hint die lookup eerder. Daardoor kan een font of de LCP-afbeelding sneller binnen zijn, wat helpt voor FCP of LCP. Elk domein dat een hint nodig heeft, is in de eerste plaats een domein dat je liever vermijdt. Een preconnect is er alleen voor een kritiek bestand op een domein waar je niet omheen kunt (Network dependency tree legt uit wanneer het zin heeft).

WordPress print een dns-prefetch voor elke andere host waar scripts en styles vandaan komen, en thema's en plugins voegen er zelf nog aan toe voor servers die ze mogelijk gebruiken: stuk voor stuk lookups naar een server die de pagina misschien nooit aanroept. WP Core Web Vitals verwijdert ze, waarna je zelf de paar toevoegt die je pagina's echt nodig hebben.

Hoe los je een trage DNS-lookup op?

Controleer eerst in real-user data of DNS echt het trage onderdeel is: het DNS-deel van je TTFB is hoger dan 50 ms (waar CoreDash stopt met de beoordeling goed) voor nieuwe bezoekers of in bepaalde landen. Is dat zo, dan is de snelle fix een snelle DNS-provider en de juiste TTL-instellingen. Minimaliseer ook DNS-lookups vóór de HTML: één hostnaam voor de pagina, geen redirect naar een andere host en geen CNAME-keten via andere domeinen.

Waar je de aanpassing doet hangt af van waar je DNS staat — vaak is dat niet waar de site wordt gehost:

  • WordPress: WordPress heeft geen DNS-instelling; je DNS draait bij je registrar, je hostingprovider of Cloudflare. Overstappen naar de gratis DNS van Cloudflare is een kwestie van nameservers wijzigen bij de registrar; Configure Cloudflare for the Core Web Vitals toont de overige instellingen.
  • Shopify: een domein dat via Shopify is gekocht gebruikt de nameservers van Shopify; een domein van een andere registrar wijst met een A-record en een www-CNAME naar Shopify, waarbij de TTL op de standaardwaarde blijft staan. Wat je wél kunt versnellen is de DNS van de registrar, met de twee stappen hieronder.
  • Cloudflare: geproxiede records hebben een vaste TTL van 300 seconden, de nameservers zijn anycast en CNAME flattening staat aan op de root van het domein: niets om aan te sleutelen.
  • DNS bij je host of registrar: de twee stappen hieronder.

Gebruik een snelle DNS-provider

Premium DNS-providers zoals Cloudflare, Amazon Route 53 en Google Cloud DNS hebben wereldwijd nameservers op gedeelde adressen (anycast). Een resolver die je antwoord niet heeft, haalt het daardoor in één korte roundtrip op bij de dichtstbijzijnde server. De eigen DNS van een registrar of host zonder anycast antwoordt vanaf de plek waar de servers toevallig staan, en elke lookup die geen enkele resolver in de cache heeft reist heen en weer: vanaf een ander continent is alleen die roundtrip al een veelvoud van de lookup van 23 ms die we op deze site maten. Verhuis je je DNS, laat de records dan nog een dag of twee bij de oude provider staan: zo lang bewaren resolvers de oude nameservers.

Een CNAME naar een hostnaam op een ander domein (je host, een CDN, een platform) is weer een extra antwoord dat de resolver nodig kan hebben. Wijs www rechtstreeks naar het adres, of naar de eigen naam van het CDN in plaats van naar een eigen naam die daar weer naar wijst. Om te zien wat je nameservers zijn en wat een record antwoordt:

dig NS example.com +short
dig www.example.com +noall +answer
dig @ns1.your-dns-provider.com www.example.com +noall +answer +stats

Een CNAME verschijnt als een eigen regel in het antwoord. Vraag je het op via een resolver, dan toont dig hoe lang die resolver het antwoord nog bewaart; de TTL die je zelf hebt ingesteld zie je via een van je eigen nameservers (de derde regel, met een naam uit de eerste). De Query time op die regel is ongeveer waar een resolver bij jou in de buurt op wacht als er geen antwoord in de cache zit.

Stel de juiste time to live in voor je DNS-records

De time to live (TTL) van een DNS-record vertelt resolvers hoe lang ze het antwoord mogen bewaren voordat ze je nameservers opnieuw bevragen. Met een langere TTL hoeven minder bezoekers op die roundtrip te wachten. Dat telt vooral bij een site met weinig bezoekers per resolver: een populaire site blijft sowieso wel in de cache van de resolver. De prijs is dat een wijziging van het record maximaal de TTL kan duren voordat iedereen die ziet.

Wat zijn optimale DNS-TTL-instellingen?

Voor de records die een page load opvraagt, A en AAAA, is een TTL van 5 minuten tot 1 uur geschikt voor de meeste websites, en 1 tot 24 uur voor een statische site die zelden verandert. Voor een CNAME is 24 uur prima, en een record dat door een CDN wordt geproxied krijgt de eigen waarde van het CDN.

Record TTL
A en AAAA (IP-adres) 5 minuten tot 1 uur; statische site 1 tot 24 uur
CNAME 24 uur
NS 1 tot 2 dagen
MX en TXT (geen onderdeel van een page load) Ongeveer 12 uur

Ga je het adres van de server wijzigen, verlaag de TTL van de A- en AAAA-records dan minstens een dag van tevoren naar 5 minuten (300 seconden). Zo pikken bezoekers het nieuwe adres snel op. Zodra de verhuizing werkt, zet je hem weer omhoog: dat is de stap die mensen vergeten.

TIP: wil je een CNAME op de root van je domein (example.com zonder www), gebruik dan CNAME flattening of het ALIAS-record van je provider. De provider zoekt het doel zelf op en antwoordt met het IP-adres, wat de resolver de tweede lookup bespaart.

Waarom toont DNS duration 0 ms, en hoe log je het?

Een DNS duration van 0 ms betekent dat de bezoeker bij die page load op geen enkele lookup hoefde te wachten: de naam kwam uit een cache in de browser of het apparaat, de browser hergebruikte een openstaande verbinding, of de pagina kwam uit de HTTP-cache, de back/forward cache of een prerender. In real-user data is dat de meest voorkomende waarde. De web-vitals library rapporteert het onderdeel per page load in zijn TTFB-attributie, en de navigation entry laat zien welke situatie voor een 0 zorgde:

import { onTTFB } from 'web-vitals/attribution';

onTTFB(({ attribution }) => {
  const nav = attribution.navigationEntry;
  console.log('DNS', Math.round(attribution.dnsDuration), 'ms');
  if (!nav) {
    console.log('Restored from the back/forward cache: no request');
  } else if (nav.activationStart > 0) {
    console.log('Prerendered: the lookup happened before the click');
  } else if (nav.connectStart === nav.connectEnd) {
    console.log('No new connection: an open one was reused, or the HTML came from a cache');
  }
});

Voor één request vanaf één locatie geeft cURL de lookuptijd via time_namelookup:

curl -o /dev/null -s -w 'DNS %{time_namelookup}s, connected %{time_connect}s, first byte %{time_starttransfer}s\n' https://www.example.com/

Je eigen machine kent je domein al, dus DevTools toont alleen tijd in de rij "DNS Lookup" voor een naam die hij nog niet eerder heeft gezien. Met Clear host cache op chrome://net-internals/#dns leeg je de cache van Chrome, en Flush socket pools op chrome://net-internals/#sockets sluit de openstaande verbinding die anders ook een 0 zou opleveren. Het apparaat en de resolver kennen de naam meestal nog wel, dus de volgende keer laden toont hooguit een paar milliseconden. Eén keer laden vanaf je bureau zegt weinig over een nieuwe bezoeker op een telefoon in een ander land; field data laat zien wat die bezoekers ervaren.

Is DNS traag voor je echte bezoekers?

In CoreDash toont de rij DNS in de Phase breakdown op de pagina Time To First Byte het DNS-deel van de paginaloads van je bezoekers. Segmenteer dit op Country en op Repeat Visitor, want een lookup gebeurt het vaakst op de eerste pagina van een nieuwe bezoeker.

CoreDash Phase breakdown of Time To First Byte on phones for acme-pagespeed.com: Waiting + Redirect 41 ms, Worker & Cache 4 ms, DNS 6 ms and Connection 88 ms all good, Request 742 ms rated Improve; the page leaves Good during Request.

CoreDash, TTFB op telefoons uitgesplitst in de vijf onderdelen op acme-pagespeed.com: DNS is de derde rij.

Houd na een wijziging de rij DNS in de gaten voor nieuwe bezoekers en voor landen ver van je nameservers. PageSpeed Insights toont alleen de volledige TTFB over de afgelopen 28 dagen, dus dat beweegt langzaam.

Sommige DNS-problemen liggen buiten je eigen account: een domein waarvan het vorige bureau of de host de DNS nog beheert, een platform dat een CNAME-keten vóór je site zet, of bezoekers van wie de resolver van de provider traag is. In een Core Web Vitals power hour kijken we in je data naar het DNS-deel per land en per type bezoeker, en bepalen we of het de moeite waard is om de DNS te verhuizen.

About the author

Arjen Karel is a web performance consultant and the creator of CoreDash, a Real User Monitoring platform that tracks Core Web Vitals data across hundreds of sites. He also built the Core Web Vitals Visualizer Chrome extension. He has helped clients achieve passing Core Web Vitals scores on over 925,000 mobile URLs.

Arjen Karel

Een snellere site nodig?

Ik ben Arjen en ik maak al 17 jaar trage sites snel. Loop je tegen iets aan dat je zelf niet opgelost krijgt? Stuur me je URL, dan praten we even.

Stuur me je URL
Arjen Karel
Arjen Karel, Web performance consultant sinds 2009

Waarom werkt onze fix niet?

Soms serveert het CDN nog de oude HTML, of de fix zit in het desktop-template terwijl mobiel een ander template gebruikt. Stuur me je URL en het probleem, dan stuur ik je een paar momenten. Ik bekijk eerst je field data, daarna besteden we een uur aan je site, en binnen een dag heb je mijn notities op schrift. €350 excl. btw.

Stuur me je URL

Geen developer om de fix te bouwen? Ik doe het werk zelf, op een kopie van je site.

Arjen KarelTTFB nog steeds rood op mobiel?Stuur me je URL